Satellietbeelden tonen illegaliteit op zee

25 maart 2024 Marieke Pols NOAA via Unsplash
De activiteiten op zee nemen enorm toe - en meestal gebeurt dat in 't geniep, vooral in de wateren bij Zuid Oost Azië. Want maar liefst 75 procent van de vissersschepen deelt zijn gps-coördinaten niet, blijkt uit onderzoek van Global Fishing Watch.

Seafood Source, een internationaal online businessplatform voor de visindustrie, organiseerde onlangs een webinar rondom een onderzoek van Global Fishing Watch. Deze organisatie wil wereldwijd inzicht verschaffen in commerciële visactiviteiten. Global Fishing Watch streeft naar eerlijk en duurzaam gebruik van de zee door het creëren van meer transparantie.

Industrialisatie oceaan

“De activiteiten op zee nemen enorm toe en er is te weinig toezicht”, zegt David Kroodsma, hoofd onderzoek en innovatie bij Global Fishing Watch. “Er is sprake van een ware industrialisatie van onze oceanen.” Hij wijst daarbij op de explosieve groei van olieplatformen en windparken, en de toename van de visserij in bijvoorbeeld de Chinese wateren. Die laatste kan gepaard gaan met problemen als overbevissing en slavernij op zee. “Dit alles gebeurt momenteel nog grotendeels uit ons zicht. Maar met deze nieuwe studie kunnen we meer inzicht bieden, en tonen we de omvang en intensiteit van menselijke activiteiten op zee.”

Twee miljoen gigabytes

Satellietbeelden tonen illegaliteit Deze afbeelding laat toont de zogenaamde 'donkere vloten'. De Europese wateren zijn blauw en in kaart gebracht terwijl met name Zuid Oost Azië rood kleurt. (© Global Fishing Watch)

Global Fishing Watch analyseert big data en zet deze om in breed-toegankelijke en bruikbare informatie. Zo werden voor het nieuwe onderzoek satellietbeelden gekoppeld aan de gps-data van schepen, vertelt Fernando Paolo, senior machine learning engineer bij Global Fishing Watch. Hij en collega-onderzoekers van Global Fishing Watch, University of Wisconsin-Madison, Duke University, UC Santa Barbara and SkyTruth analyseerden bij elkaar twee miljoen gigabytes aan wereldwijde satellietbeelden over de periode 2017-2021, waarbij ze onderscheid konden maken tussen vissersschepen en andere vaartuigen. 

Klinkt indrukwekkend, maar toch kende het onderzoek een grote beperking, vertelt Paolo: “Ons team had alleen toegang tot openbare satellietbeelden, waarop schepen onder de tien meter niet goed zichtbaar zijn; voor deze kleinere schepen is een hogere resolutie nodig. Maar dat zijn commerciële data die niet openbaar zijn en daarnaast alleen de belangrijkste vaarroutes beslaan, niet de hele wereld.”

Satellietbeelden tonen illegaliteit Deze afbeelding laat toont de zogenaamde 'donkere vloten'. De Europese wateren zijn blauw en in kaart gebracht terwijl met name Zuid Oost Azië rood kleurt. (© Global Fishing Watch)

De volgende stap in het onderzoek was om de satellietbeelden te combineren met gps-data, zoals het Automatic Identification System (AIS). Hiermee geven vissers hun positie door aan andere schepen en publieke monitoringssystemen. Nederlandse en Belgische vissers worden 24/7 met dergelijke systemen gevolgd. Het doel was om, door de gps-data met de satellietbeelden te koppelen, schepen en patronen te identificeren. Helaas bleek al snel dat maar liefst driekwart van alle vissersschepen hun data niet delen. Dit is vooral een probleem in de wateren bij Zuid-Oost Azië.

Niet alle schepen zijn wettelijk verplicht hun positie bekend te maken, maar vaartuigen die dat niet doen – vaak ‘donkere vloten’ genoemd – kunnen een risico vormen voor bijvoorbeeld milieubeheer en mensenrechten. Onderzoekers troffen met name in Zuid-Oost Azië talloze van deze ‘donkere’ vissersvaartuigen aan in beschermde mariene gebieden. Ook bleken deze schepen vaak te vinden in de wateren van landen waar je via openbare monitoringsystemen tot nu toe maar weinig tot geen scheepsactiviteit kon zien.

Het is zelfs zo dat wie de visactiviteiten van Europa en Azië beoordeelt op basis van de data van de openbare monitoringssystemen, eigenlijk weinig verschil ziet tussen beide regionen. Maar wanneer deze data worden gecombineerd met de satellietbeelden, komt er een heel ander beeld naar voren, zegt Paolo: “Van alle tien vissersvaartuigen die we aantroffen, voeren er zeven in Azië en slechts één in Europa!”

Offshore structuur

Het onderzoek kijkt ook naar andere structuren op zee, zoals olieplatformen en windparken. Het blijkt dat aantal olieplatformen maar licht is toegenomen, terwijl het aantal windparken op zee explosief is gegroeid, met name in de Noordzee en in Zuid-Oost China. 

Transparantie essentieel voor visindustrie

Vessel viewer (© Global Fishing Watch)

De inzichten uit het rapport zijn voor de visindustrie van belang omdat de eisen van de markt en consumenten op het gebied van milieu en duurzaamheid steeds groter worden. Transparantie en mensenrechten vormen een belangrijke factor voor de visindustrie, en inzicht in de activiteiten van een vloot speelt hierbij een cruciale rol. 

Om de branche dit inzicht te bieden, heeft  Global Fishing Watch de Vessel Viewer ontwikkeld. “Met dit systeem kunnen we schepen bijna real time volgen”, zegt Caitlin Gilmour, manager visindustrie. “Je kunt zien wie ze zijn, waar ze zijn geweest en wat ze doen.” Dit systeem kan interessant zijn voor bijvoorbeeld visverwerkers die vis uit Zuid-Oost Azië halen. Bijvoorbeeld New England Seafood International maakt hier gebruik van.

Mensenrechten

Daarnaast kan de Vessel Viewer een rol spelen in het bevorderen van de mensenrechten aan boord van schepen, vertelt Gilmour. “Dat probleem is reëel en significant: met regelmaat duiken in de media verhalen op over slavernij aan boord van schepen, met name in de wateren rond West-Afrika en Zuidoost-Azië.”

Vessel Viewer bevat een algoritme dat de karakteristieken en gedragspatronen van schepen combineert met elf kenmerken van gedwongen arbeid. Onder deze gedragspatronen vallen onder meer het gedrag en karakteristieken van schepen. Onder deze kenmerken, opgesteld door de International Labour Organization (ILO), vallen gedwongen arbeid, het in beslag nemen van een paspoort, het achterhouden van lonen, het gebruik van geweld enzovoort. Die worden gekoppeld aan karakteristieken en gedragspatronen zoals het soort schip, de vlag, dagelijkse en totale visuren, duur en afstand van de reis, het (niet) delen van gps-data en (de aard van) havenbezoek. 

Risico-analyse

Door de combinatie van deze data kan voor elk individueel schip een risicoanalyse gemaakt worden. Vertoont een schip veel van de bovengenoemde kenmerken, dan kan het als verdacht of risicovol aangemerkt worden.  “Hiermee zeggen we niet dat er aan boord misdrijven plaatsvinden”, benadrukt Gilmour, “maar wel dat het kenmerken en gedrag vertoont dat vergelijkbaar is met schepen waarvan we weten dat ze gebruik hebben gemaakt van dwangarbeid. Op basis hiervan kunnen dergelijke risicoschepen aangepakt worden met maatregelen zoals overheidsinspecties en accreditatie door derden.”

Bottleneck

Het is duidelijk dat het onderzoek, door de afwezigheid van voldoende complete wereldwijde informatie, voortgezet zal worden. En dat zal ook leiden tot een verdere ontwikkeling van de Vessel Viewer. De bottleneck is data, zegt Kroodsma: “Hoe meer data we hebben, hoe meer inzicht we kunnen kunnen geven. Op basis daarvan kunnen dan waar nodig toezicht en regulatie verbeterd worden.” 

Altijd op de hoogte blijven?